AdBlue και SCR: τι είναι, πώς λειτουργούν και γιατί δεν πρέπει να τα αγνοείς

Αν έχεις σύγχρονο diesel αυτοκίνητο, είναι πολύ πιθανό να έχεις ακούσει ή να έχεις δει κάπου την ένδειξη AdBlue. Μπορεί να την έχεις δει στο ταμπλό, στο βιβλίο του αυτοκινήτου, σε κάποιο συνεργείο ή ακόμη και στο πρατήριο. Μαζί με το AdBlue, συχνά ακούγεται και ένας ακόμη όρος: SCR καταλύτης.

Και κάπου εκεί ξεκινά το μπέρδεμα. Είναι το AdBlue καύσιμο; Είναι πρόσθετο πετρελαίου; Μπαίνει στο ρεζερβουάρ; Τι κάνει ο καταλύτης SCR; Και τι θα συμβεί αν τελειώσει το AdBlue;

Πάμε να τα βάλουμε σε σειρά, απλά και καθαρά.

Τι είναι το AdBlue;

Το AdBlue είναι ένα ειδικό υγρό που χρησιμοποιείται σε πολλά σύγχρονα diesel οχήματα για τη μείωση των ρύπων. Δεν είναι καύσιμο και δεν είναι πρόσθετο που αναμειγνύεται με το πετρέλαιο.

Η σύστασή του είναι συγκεκριμένη: περίπου 32,5% ουρία υψηλής καθαρότητας και 67,5% απιονισμένο νερό. Είναι άχρωμο, άοσμο και έχει συγκεκριμένες προδιαγραφές ποιότητας, ώστε να μπορεί να λειτουργεί σωστά στο σύστημα μείωσης ρύπων του αυτοκινήτου.

Το σημαντικότερο που πρέπει να κρατήσεις είναι αυτό: το AdBlue δεν μπαίνει στο ντεπόζιτο του πετρελαίου. Έχει δικό του ξεχωριστό δοχείο και δικό του στόμιο πλήρωσης.

Τι είναι ο καταλύτης SCR;

Το SCR προέρχεται από τα αρχικά των λέξεων Selective Catalytic Reduction, δηλαδή επιλεκτική καταλυτική αναγωγή. Στην πράξη, είναι ένα σύστημα που βοηθά τον diesel κινητήρα να μειώσει τα οξείδια του αζώτου, γνωστά και ως NOx.

Τα NOx είναι από τους βασικούς ρύπους που παράγονται κατά την καύση στους diesel κινητήρες. Δεν μιλάμε για απλή αιθάλη ή καπνό, αλλά για χημικές ενώσεις που οι κατασκευαστές πρέπει να περιορίσουν για να καλύπτουν τις αυστηρές προδιαγραφές εκπομπών.

Εδώ μπαίνει στο παιχνίδι το σύστημα SCR. Το AdBlue ψεκάζεται στη γραμμή της εξάτμισης, πριν από τον SCR καταλύτη. Εκεί, λόγω θερμοκρασίας, διασπάται και βοηθά να γίνει η χημική αντίδραση που μετατρέπει τα οξείδια του αζώτου σε άζωτο και νερό. Δηλαδή σε ουσίες πολύ λιγότερο επιβλαβείς για το περιβάλλον.

Πώς συνεργάζονται AdBlue και SCR;

Ο diesel κινητήρας παράγει καυσαέρια. Μέσα σε αυτά υπάρχουν και οξείδια του αζώτου. Το AdBlue δεν μπαίνει στον κινητήρα και δεν επηρεάζει άμεσα την καύση όπως ένα καύσιμο ή ένα πρόσθετο πετρελαίου.

Αντίθετα, ψεκάζεται μετά τον κινητήρα, στο σύστημα εξαγωγής. Στη συνέχεια, μέσα στον SCR καταλύτη, γίνεται η χημική διαδικασία που μειώνει τους ρύπους.

Με απλά λόγια:

• Ο κινητήρας δουλεύει κανονικά με diesel.
• Τα καυσαέρια περνούν από το σύστημα εξαγωγής.
• Το AdBlue ψεκάζεται στη σωστή ποσότητα.
• Ο SCR καταλύτης βοηθά στη μετατροπή των NOx.
• Το αποτέλεσμα είναι καθαρότερα καυσαέρια.

Αυτός είναι και ο λόγος που το AdBlue δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν κάτι δευτερεύον. Δεν κινεί το αυτοκίνητο, αλλά είναι απαραίτητο για να λειτουργεί σωστά το αντιρρυπαντικό σύστημα.

Πότε άρχισε να χρησιμοποιείται;

Η τεχνολογία SCR με χρήση AdBlue ξεκίνησε να χρησιμοποιείται πρώτα σε βαρέα οχήματα, όπως φορτηγά και λεωφορεία. Εκεί οι ανάγκες για περιορισμό ρύπων ήταν μεγάλες και οι diesel κινητήρες δουλεύουν σε πολύ απαιτητικές συνθήκες.

Περίπου από τα μέσα της δεκαετίας του 2000, το σύστημα άρχισε να γίνεται συνηθισμένο στα βαρέα επαγγελματικά οχήματα, ειδικά με τις προδιαγραφές Euro 4 και Euro 5.

Στα επιβατικά diesel αυτοκίνητα το AdBlue έγινε πολύ πιο γνωστό μετά το 2014-2015, με την εφαρμογή των αυστηρότερων προδιαγραφών Euro 6. Από τότε και μετά, πολλά diesel αυτοκίνητα, SUV, van και ελαφρά επαγγελματικά χρησιμοποιούν σύστημα SCR.

Σε ποια οχήματα θα το συναντήσεις;

Το AdBlue και το SCR χρησιμοποιούνται κυρίως σε:

• σύγχρονα επιβατικά diesel,
• SUV με diesel κινητήρα,
• van και επαγγελματικά οχήματα,
• φορτηγά,
• λεωφορεία,
• οχήματα που πρέπει να καλύπτουν αυστηρές προδιαγραφές εκπομπών.

Δεν σημαίνει ότι κάθε diesel αυτοκίνητο έχει AdBlue. Παλαιότερα μοντέλα μπορεί να μην διαθέτουν τέτοιο σύστημα. Όμως στα νεότερα diesel, ειδικά μετά την εποχή Euro 6, είναι κάτι πολύ συνηθισμένο.

Είναι επικίνδυνο το AdBlue;

Το AdBlue δεν είναι καύσιμο και δεν είναι εύφλεκτο με τον τρόπο που είναι το πετρέλαιο ή η βενζίνη. Δεν είναι κάτι που πρέπει να σε φοβίζει στην καθημερινή χρήση.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το χρησιμοποιούμε πρόχειρα. Θέλει σωστό χειρισμό και καθαρότητα. Επίσης, δεν πρέπει να μπει κατά λάθος στο ντεπόζιτο καυσίμου, γιατί μπορεί να δημιουργήσει σοβαρό πρόβλημα στο σύστημα τροφοδοσίας.

Το βασικό είναι να θυμάσαι ότι το AdBlue έχει αποκλειστικά δικό του δοχείο. Αν δεν είσαι σίγουρος πού μπαίνει, καλύτερα να ελέγξεις το βιβλίο του αυτοκινήτου ή να ρωτήσεις ένα συνεργείο.

Τι γίνεται αν τελειώσει το AdBlue;

Εδώ βρίσκεται ένα από τα πιο πρακτικά σημεία για τον οδηγό. Αν το AdBlue τελειώσει, το αυτοκίνητο δεν θα συνεχίσει να λειτουργεί σαν να μη συμβαίνει τίποτα.

Συνήθως, το όχημα προειδοποιεί αρκετά νωρίς με μήνυμα στο ταμπλό. Μπορεί να γράφει ότι χρειάζεται συμπλήρωση AdBlue και να εμφανίζει χιλιόμετρα που απομένουν μέχρι να μην επιτρέπεται η εκκίνηση.

Αν ο οδηγός αγνοήσει την ένδειξη, το αυτοκίνητο μπορεί να μπει σε λειτουργία ασφαλείας, να περιορίσει την ισχύ ή, σε αρκετές περιπτώσεις, να μην επιτρέπει επανεκκίνηση αφού σβήσει ο κινητήρας.

Δεν είναι βλάβη. Είναι τρόπος προστασίας και συμμόρφωσης με τις προδιαγραφές ρύπων. Αλλά για τον οδηγό, το αποτέλεσμα είναι πρακτικά το ίδιο: μπορεί να μείνει εκτεθειμένος αν το αγνοήσει.

Πού βρίσκεται το δοχείο AdBlue;

Η θέση του δοχείου διαφέρει ανάλογα με τον κατασκευαστή και το μοντέλο. Σε πολλά επιβατικά αυτοκίνητα, το στόμιο πλήρωσης βρίσκεται δίπλα από την τάπα καυσίμου. Συνήθως έχει μπλε καπάκι ή σχετική ένδειξη.

Σε άλλα οχήματα μπορεί να βρίσκεται στο πορτμπαγκάζ, κάτω από κάποιο κάλυμμα ή ακόμη και σε σημείο κάτω από το αμάξωμα. Στα επαγγελματικά και φορτηγά, η θέση και η χωρητικότητα εξαρτώνται από το μέγεθος του οχήματος και τη χρήση του.

Σε επιβατικά αυτοκίνητα, η χωρητικότητα μπορεί να είναι περίπου από 7 έως 25 λίτρα, ενώ σε μεγαλύτερα επαγγελματικά οχήματα μπορεί να είναι αρκετά μεγαλύτερη.

Πώς το χρησιμοποιείς σωστά;

Στην πράξη, ο οδηγός δεν χρειάζεται να κάνει κάτι περίπλοκο. Χρειάζεται όμως προσοχή σε τρία σημεία. Πρώτον, να χρησιμοποιεί AdBlue σωστής προδιαγραφής και όχι άγνωστο υγρό αμφίβολης ποιότητας. Δεύτερον, να μην γεμίζει βιαστικά χωρίς να είναι σίγουρος ότι βάζει το υγρό στο σωστό στόμιο. Τρίτον, να μην αγνοεί μικρές διαρροές ή κρυσταλλώσεις γύρω από την τάπα, γιατί δείχνουν ότι χρειάζεται καθάρισμα ή έλεγχος.

Αν χυθεί AdBlue στο αμάξωμα, καλό είναι να καθαριστεί με νερό. Δεν είναι καύσιμο, αλλά όταν στεγνώσει αφήνει λευκά υπολείμματα και μπορεί να λερώσει έντονα την περιοχή.

Παγώνει το AdBlue;

Ναι, το AdBlue μπορεί να παγώσει περίπου στους -11°C. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το αυτοκίνητο αχρηστεύεται με το πρώτο κρύο.

Τα σύγχρονα οχήματα έχουν πρόβλεψη για τέτοιες συνθήκες. Το σύστημα μπορεί να θερμαίνει το δοχείο ή τις σωληνώσεις, ώστε το AdBlue να επανέλθει σε λειτουργική κατάσταση. Γι’ αυτό δεν χρειάζεται πανικός, αλλά χρειάζεται να χρησιμοποιείται σωστό προϊόν και να ακολουθούνται οι οδηγίες του κατασκευαστή.

Συμπέρασμα

Το AdBlue και ο καταλύτης SCR δεν υπάρχουν για να μπερδεύουν τον οδηγό. Υπάρχουν επειδή τα σύγχρονα diesel πρέπει να περιορίζουν σημαντικά τους ρύπους τους.

Το AdBlue δεν είναι καύσιμο, δεν μπαίνει στο πετρέλαιο και δεν αυξάνει την απόδοση του κινητήρα. Είναι όμως απαραίτητο για τη σωστή λειτουργία του συστήματος SCR. Αν τελειώσει, το αυτοκίνητο μπορεί να περιορίσει την ισχύ του ή να μην επιτρέπει εκκίνηση.

Οπότε, αν έχεις diesel με AdBlue, κράτα τρία πράγματα: μάθε πού είναι το στόμιο πλήρωσης, μην αγνοείς την ένδειξη στο ταμπλό και χρησιμοποίησε σωστό AdBlue. Έτσι αποφεύγεις ταλαιπωρία και βοηθάς το αυτοκίνητο να λειτουργεί όπως πρέπει.